Tarih Çalışma Yöntemleri 1

Posted: 6 Haziran 2010 Pazar by kpsstarih in
0

Öğretmenim, dün gece sınavdan önce ne kadar tekrar ettiysem de, bir türlü konuları kafama yerleştiremedim. Keşke son bir tekrar yapmam için fırsat verseniz, sınavı bir gün erteleseniz?
- Sevgi, sizlerin okulda başarılı olmanızı istiyorum. Önemli olan benim sınavı bugün yapmam değil, senin başarılı olman; ancak bana sorarsan sana bir hafta da versem tekrar yapman için çok yararlı olmayacak...
- Neden öğretmenim?
- Çünkü, bu şekilde tekrarlayarak öğrendiklerini büyük olasılıkla okulu bitirinceye kadar unutacaksın.
- İnşallah üniversite sınavına kadar hatırlarım!...
- Üniversite sınavında ve benim sınavlarımda hiç tekrar yapmadan başarılı olman mümkün ama...
- Nasıl yani, hangi yolla yapabilirim hocam? Bu benim ve arkadaşlarımın arayıp da bulamadığı bir şey.
- Bak, bir arkeolog düşün. Bir arkeolog önce kendine bir kazı yapacak yer seçer. Diyelim ki, Pamukkale yakınlarındaki antik Afrodisyas kenti, henüz ortaya çıkmamış olsun. Arkeolog önce birkaç değişik noktada kazı yaparak / yaptırarak şehrin gömülü olduğu yeri belirler. Daha sonra tarihi eserler zarar görmesin diye, çay kaşığı büyüklüğünde gereçlerle kazı başlar. Gün be gün, tarihi taşlar, amforalar, sütunlar, duvarlar ve diğer tarihi eserler ortaya çıkar. Tarihi eserler kayıtlara geçtikten ve bir kısmı da müzelere aktarıldıktan sonra şehir turistik ziyaret amaçlı minör bir restorasyona tabii tutulur. Şimdi bu arkeolog, taşların yerini hatırlamak ya da sütunların, duvarların hikayelerini anlatmak zorunda kalsa, bunlarla ilgili metinleri yeniden okumaya ihtiyaç duyar mı?
- Duymaz, öğretmenim.
- İşte bu arkeolog tipi, bir defada öğrenmedir. Hikayeye devam edelim. Söz konusu arkeologun bulduğu şehir turistik ziyarete açıldı. Rehberler, arkeologun şehirle ilgili yazdığı bir kitabı ezberleyerek, gelen turistlere anlatıyorlar. Turistler, bir yarım saat rehberi dinleyerek şehri tanıyorlar. Şimdi bu turistleri, Afrodisyas’la ilgili bir sınav yapacak olsak, turistlerin ne yapması gerekir?
- Rehberlerin anlattıklarını tekrar etmesi gerekir.
- İyice netleştirmek için soruyorum, arkeologu sınav yapacak olsak?
- Elini kolunu sallayarak sınava gelir hocam.
- İşte senin sınavlardan önce tekrar yapmana yol açan şey, derslere ilişkin bilgiyi, kendine ait bir araştırma sonucu öğrenmemen. Okula bir turist gibi gidip geliyorsun. Acıklı olan şu ki, ben de bir turist rehberi gibiyim. Ben de, size anlattıklarımı üniversitede turist gibi öğrendim, çok tekrarlayarak sonunda turist rehberi modelinde öğretmen oldum?
- Peki hocam ne yapmalıyız?
- Sanırım, hepimiz öğrenilecekler karşısında turistlikten çıkarak, kendi yaşamlarımızda arkeologa dönüşmeliyiz. Arkeolog örneğine dikkat edecek olursan, arkeolog hayatını bir öğrenci olarak geçiriyor; bir öğretmen olarak. Sanırım, benim ihtiyaç duyduğum şey, öğrencilerimin “öğrenme ortağı”na dönüşmem. Yani sürekli arkeolojik kazılar yapar gibi birlikte araştırmalıyız. Bir arkeologu geceli gündüzlü çalışmaya yönelten şey, onun duyduğu öğrenme heyecanıdır. Eğer ben bir konuyu öğrenme ya da keşfetme konusunda heyecan duysam, yani öğretme tavrından vazgeçip sizinle birlikte bir ekip olarak araştırma yapıyor olsam, tahmin ediyorum sizin de tavrınız olumlu yönde değişirdi.
- Hocam, bir arkeolog da turist gibi yetişmez mi, kazı yapacak uzmanlığa gelinceye kadar o da okuldan bilgi almıyor mu ya da kazıyı yaparken başkalarının hazırladığı kaynaklara bakmıyor mu?
- Elbette bakıyor; ama bir farkla o kendi kafasındaki soruların cevabını bulmak için bakıyor. Diğer bir deyişle, kazı bölgesinde toprağı kazarak taşları, sütunları bulurken, kütüphanede de kitapları kazarak bilgiye erişiyor. Birileri sınav yapacağı için değil, kendi merak ettiği için öğreniyor.
- Peki, okuldan diyelim ki, arkeoloji bölümünden mezun olması, turistik bilgi alması sayılmaz mı?
- Bir ölçüde evet, bir ölçüde hayır. Arkeoloji bölümünden mezun olan herkes arkeolog olmaz. Tahmin ediyorum, okulda arkeoloji projelerine hocalarının öğrenme ortağı olarak katılan az sayıda genç arkeolog oluyor; turistik ezber yaparak mezun olanlarsa, yaşamlarına turist olarak devam ediyorlar.
- Peki öğretmenim, benim bir öğrenci olarak arkeologa dönüşmem neye bağlı?
- Sanırım, benim her dersi size bir kazı projesine dönüştürebilmeme bağlı. Sahi neden öyle yapmıyorum...
Melih Arat

0 yorum: